Zeno De Morges: March 26, 2016

Ken je de ortolaan Stef Lernous duwt het opge zette vogeltje bijna in ons gezicht De ortolaan zo blijkt is een kleine nachtvogel en een echte lek kernij in Frankrijk Naar verluidt was deze vogel 300 euro per stuk de laatste maaltijd van wijlen president Francois Mitterrand
Met een mengeling van walging en plezier doet Lernous het recept uit de doeken De ortolaan wordt in een donker bakje geduwd waarin het de hele tijd gevoed wordt Daarna wordt het ver dronken in armagnac en vijftien minuten in een hete oven gegaard Dan moetje een doek overje hoofd leggen en de vogel in één keer in je mond duwen ik verzin het niet De duisternis onder het doek zorgt ervoor datje de maaltijd beter kunt savoureren En dan droog Ik zou dat een vrij decadent gerecht noemen
Het is maandagmiddag het kasteel van Gaasbeek baadt slaperig in het prille lentelicht Maar achter de kasteelpoort schuilt het walhalla van de decadentie Getekend Abattoir Fermé het Mechelse theatergezelschap dat prat gaat op hypervisuele overdonderende en anarchistische voorstellingen Opverzoekvanhetkasteelwagen bezieler Lernous en zijn kompanen zich voor het eerst aan een heuse tentoonstelling waarin ze
A rebours van Joris Karl Huysmans tot leven brengen In die cultroman over decadentie uit 1884 trekt een steenrijke edelman Jean Floressas des Esseintes zich terug op het platteland
De realiteit doet hem zo walgen dat hij zich verliest in zijn pogingen de buitenwereld uit te wissen Zijn huis wordt overdadig ingericht tot op het punt dat hij lelijkheid in huis haalt om de schoonheid te benadrukken Zijn schildpad bezwijkt onder het gewicht van de juwelen die ze moet dragen zijn planten hebben bloemen die syfilis lijken te hebben
In zijn waanzin weigert Des Esseintes nog te kauwen want dat vindt hij te dierlijk en laat hij gemalen voedsel anaal inspuiten Lernous Ik kan het boek niet aanraden Sommige hoofdstuk ken zijn fantastisch andere vreselijk boring Het is steriel en volstrekt zonder humor Dat is heel typisch voor decadentisme als kunststroming vindt Lernous De hertog heeft een dwang tot verzamelen die de esthetiek voorbijgaat Het is niet meer plezant
Fotografisch werk van onder anderen Mare Lagrange of Gérard Rancinan en de schilderijen van Terry Rogers bevestigen hier onze voor de hand liggende associatie seks drugs geweld overdaad rijkdom Maar deze tentoonstelling verkent in de kleine kasteelkamers en labyrinti sche gangen alle uithoeken van de decadentie
Van de pauw met die typische groenblauwe kevers van Jan Fabre over parafernalia als ballet pointes met pillen eromheen tot de kamer vol plastic planten en opgezette wilde dieren of bloe men van konijnenoren Sleutelscènes uit het boek worden nagebootst in een soort kijkdozen die het theatergezelschap zelf in elkaar knutselde Er zal een akelig plastic lijk op een autopsietafel liggen Bezoekers kunnen er naast liggen en een selfie maken Morbide Met een echt lijk zou het ook
niet lang duren voor mensen zoiets doen Ook dat is decadentie

Hertog des Esseintes vlucht voor de banale wer kelijkheid op een moment dat de industrialisering tot volle wasdom komt met alle gevolgen van dien
Het einde van het Romeinse Rijk het einde van de negentiende eeuw decadentie leeft altijd op in een tijdsgewricht waarin iets afloopt in een periode waarin het einde der tijden met hysterie tegemoet wordt getreden Daar ligt de link met nu Aan alle kanten wordt nu verteld dat de wereld vergaat er is terreur het klimaat verandert Het is te laat Leegte wordt dichtgeplamuurd met feesten en shoppen Mensen sluiten in aversie de oren of zet ten de televisie nog wat luider
Maar decadentie is ook de diepe luiheid van iemand die het zich kan permitteren om verveeld in de zetel te liggen of het niet naar waarde kun nen schatten van bezit en geluk Het zijn de zon nekloppers op de stranden waar vluchtelingen aanspoelen en narcisten met hun onuitputtelijke neiging tot selfies En het is evengoed de afkeer van het natuurlijke zoals Des Esseintes die de ultieme steriliteit opzoekt met sondevoeding

Hoedatzichverhoudttotvandaag Lernous moet even nadenken Er heerst een afkeer van alles wat visceraal is We willen geen contact met pis kak en lijken zogezegd om hygiënische rede nen Alsjeeengoedecontrolehebtoverjestoel gang dan gebruikje een vochtig doekje om je reet af te kuisen en spoel je daarna alles netjes door En als je vader sterft dan hou je thuis geen wake meer Wat is rouw nog als het lichaam meteen weg moet Hij is niet zeker maar hij vermoedt dat daar de essentie ligt de verbinding tussen
A rebours en nu Door dood en vuiligheid uit het leven te bannen creëren we angst Ik wil dat gesprek hier oproepen
Meer dan een statische verzameling aan wer ken die netjes binnen het thema passen mikt het gezelschap op een unheimliche en welja deca dente sfeer Er zullen niet veel naambordjes zijn wel muziek en aangepaste belichting En figuran ten die geld in een open haard gooien of duizend maal I love you in een bandrecordertje fluisteren om dat telkens weer opnieuw af te spelen Ik heb een doos slips voor strippers gekocht die ga ik aan de lusters hangen Overal zullen hints zijn naar een feestje dat voorbij is Zonder humor en veel theatraliteit zou dit geen tentoonstelling van Abattoir Fermé zijn
In zijn theaterstukken doet Lernous zijn goes ting legt hij uit Hier moet hij werken binnen de beperkingen van het kasteel Dus geen nageltjes in de muur of gemors met verf En niet al mijn ideeën waren haalbaar Ik wilde graag een water tank vol piranhas om een schilderij in te laten zakken om zo ook lelijkheid binnen te brengen Maar dat is niet gelukt
Het is bizar eigenlijk Het morele oordeel dat Lernous velt terwijl ook zijn fascinatie zo duide lijk is Voor iemand die er buiten staat is deca dentie heerlijk voyeuristisch Want hoe tenen krommend ook hoe saai zou de wereld zijn zonder decadentie

Divine Decadence
Kasteel van Gaasbeek
27 3 tot 26 6 kasteelvangaasbeek be

Download PDF (1 MB)